Պետպատվեր

Պետության կողմից երաշխավորված անվճար եւ արտոնյալ պայմաններով բժշկական օգնության եւ սպասարկման մասին  ՀՀ կառավարության որոշմամբ սահմանված է, թե ովքեր կարող են բժշկական օգնություն եւ սպասարկում ստանալ անվճար կամ արտոնյալ պայմաններով:

 

1. Ընտանեկան նպաստի համակարգում ընդգրկված 30.01 և ավելի բարձր անապահովության միավոր ունեցող նպաստառուներ.

2. 1-ին խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձինք.

3. 2-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձինք.

4. 3-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձինք.

5. Մինչև 18 տարեկան երեխաներ.

6. Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ և նրանց հավասարեցված անձինք.

7. Վերարտադրության տարիքի կանայք` հղիության, ծննդաբերության և հետծննդյան շրջանում.

8. Առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների թվին պատկանող անձինք` 18-23 տարեկան անձինք.

9. Բժշկասոցիալական փորձաքննության ոլորտում իրավասու պետական մարմնի ուղեգրով լրացուցիչ բժշկական հետազոտության ենթարկվողներ.

10. Զորակոչային տարիքի անձինք (հիվանդանոցային բժշկական օգնություն և հիվանդանոցային փորձաքննություն).

11. Զինծառայողներ և նրանց հավասարեցված անձինք, նրանց ընտանիքների անդամներ, Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության ժամանակ, ինչպես նաև ծառայողական պարտականությունները կատարելիս զոհված (մահացած) զինծառայողների ընտանիքների անդամներ, երկարամյա ծառայության կամ հաշմանդամության զինվորական կենսաթոշակ ստացող նախկին զինծառայողներ.

12. Փրկարարական ծառայողներ և նրանց ընտանիքների անդամներ, կենսաթոշակի անցնելու կապակցությամբ ազատված փրկարարական ծառայողներ, հաշմանդամ դարձած փրկարարական ծառայողներ, ծառայության ընթացքում զոհված (մահացած) փրկարարական ծառայողների ընտանիքների անդամներ.

13. Ձերբակալվածներ, կալանավորված անձինք և ազատազրկման դատապարտվածներ.

14. Ծերանոցներում և անօթևանների ժամանակավոր կացարաններում խնամվող անձինք.

15. Բռնադատվածներ.

16. Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի վերացման աշխատանքների մասնակիցներ.

17. Մարդկանց շահագործման (թրաֆիքինգի) ենթարկված անձինք.

18. Ապաստան հայցողներ ու նրանց ընտանիքների անդամներ.

 

Նշված խմբերի անձինք բժշկական կազմակերպություն պետք է ներկայացնեն անձը հաստատող փաստաթուղթ եւ ուղեգիր՝ որում հստակ նշված է, թե ինչ ծառայությության համար է այն տրվում:

 

Այս հղումով կարող եք ծանոթանալ պետության կողմից երաշխավորված անվճար և արտոնյալ պայմաններով բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող բժշկական կազմակերպություններում փաստացի կատարված աշխատանքներին, առկա տեղերին և հերթագրումներին բժշկական տարբեր հաստատություններում, այդ թվում՝ «Արաբկիր» բժշկական համալիրում: 

 

 

 

 
 
 
Լաբորատոր հետազոտություններ
Անվանում
Գին
Երեխաների
Մեծահասակների
Հատուկ գին
Առանձնահատուկ գին
Ռետիկուլոցիտներ
2000
Արյան մակարդելիության ժամանակի որոշում ըստ Սուխարևի
500
Մեզի ընդհանուր քննություն
2000
Լեղապիգմենտների որոշումը մեզում
1000
Օրական սպիտակուցի որոշումը մեզում
1000
Կոպրոլոգիական հետազոտություն
3000
Թաքնված արյուն կղանքի մեջ
2000
Կղանքի քննություն պարազիտների նկատմամբ
4500
Հետանցքից քսուքի հետազոտություն սրատուտի նկատմամբ
2000
Գինեկոլոգիական քսուքի հետազոտություն
3000
Ողնուղեղային հեղուկի քննություն (առանց սպինալ պունկցիայի)
3000
Սնկերի միկրոսկոպիկ քննություն
2000
Տրանսուդատի և էքսուդատի հետազոտություն
1500
Մաշկից քերուկի հետազոտություն տզերի նկատմամաբ
2000
Միզային քարերի կազմի հետազոտություն
20000
Հետանցքի քերուկի հետազոտություն
2000
Արյան ընդհանուր քննություն կարճ (Հեմոգլոբին, Հեմատոկրիտ, Լեյկոցիտներ, Թրոմբոցիտներ)
2000
Բջջային կազմի հետազոտություն
3000
Ընդհանուր սպիտակուց /արյան մեջ/
1200
Սպիտակուցային ֆրակցիաներ
2200
Ալբումին /արյան մեջ/
1200
Միզանյութ /արյան մեջ/
1200
Կրեատինին /արյան մեջ/
1200
Կրեատինին /մեզի մեջ/
1200
Ռեբերգի փորձ
2500
Կալիում-Նատրիում-Կալցիում /արյան մեջ/
2000
Կալիում-Նատրիում-Կալցիում /մեզի մեջ/
2000
Ֆոսֆոր /արյան մեջ/
1200
Ֆոսֆոր /մեզի մեջ/
1200
Գլյուկոզա /արյան մեջ/
1100
Գլյուկոզա /ողնուղեղային հեղուկի մեջ/
1100
Միզաթթու
1200
Բիլիռուբին և ֆրակցիաներ
2000
Բիլիռուբին ընդհանուր
1200
Բիլիռուբին ուղղակի
1200
ԱԼՏ
1400
ԱՍՏ
1400
Ալֆա ամիլազա
1600
Ամիլազա մեզում (դիաստազա)
1600
Գլյուտամիլտրանսֆերազա (ԳԳՏ)
1400
Հիմնային ֆոսֆատազա
1400
Ընդհանուր խոլեսթերին
1200
α-խոլեսթերին (HDL խոլեսթերին)
1500
β-Լիպոպրոտեիդներ (LDL խոլեսթերին)
2000
Տրիգլիցերիդներ
1500
“C” ռեակտիվ սպիտակուց (քանակական)
2000
Կոագուլոգրամա
2700
Արյան մակարդելիության ժամանակի որոշում ըստ Լի Ուայթի
500
Թթվահիմնային հավասարակշռություն
3000
C3 սպիտակուցային ֆրակցիա
2500
C4 սպիտակուցային ֆրակցիա
2500
Արյան խմբի և ռեզուս ֆակտորի որոշում
2000
Արյան համատեղելիության փորձ
3300
Ցիկլոսպորինի քանակության որոշումը արյան մեջ
17500
Ֆերիտինի մակարդակի որոշումը արյան մեջ
6000
Հակաէպիլեպտիկ դեղ Կարբամազեպինի որոշումը արյան մեջ
10000
Հակաէպիլեպտիկ դեղ Վալպրոյաթթվի որոշումը արյան մեջ
10000
Հակաէպիլեպտիկ դեղ Ֆենոբարբիտալի որոշումը արյան մեջ
10000
Գլիկոհեմոգլոբինի որոշում
7500
Կաթնաթթվի որոշում /արյան մեջ/
1600
Կաթնաթթվի որոշում /ողնուղեղային հեղուկի մեջ/
1600
Տոլուիդինային փորձ` մուկոպոլիսախարիդոզի ախտորոշման համար
3500
Ալբումինի որոշումը մեզի մեջ
2500
Լիպազա
2000
Պրոթրոմբինային ժամանակ /ինդեքս/ միջազգային նորմավորված գործակից) / PT/INR
2100
Ֆիբրինոգեն
1500
Ֆենիլկետոնուրիայի հետազոտություն
3500
Կրիոգլոբուլինների հայտնաբերում սքրինինգային թեսթի միջոցով
2500
Լակտատդեհիդրոգենազա
2000
Կրեատինֆոսֆոկինազա (CPK)
2000
Տակրոլիմուսի քանակության որոշումը արյան մեջ
12500
Ընդհանուր սպիտակուց /ողնուղեղային հեղուկի մեջ/
1200
Ընդհանուր սպիտակուց /մեզի մեջ/
1200
Կենսաբանական հեղուկում ընդհանուր սպիտակուցի որոշում
1200
Կենսաբանական հեղուկում կրեատինինի որոշում
1200
Կենսաբանական հեղուկում գլյուկոզայի որոշում
1100
Կենսաբանական հեղուկում ընդհանուր խոլեսթերինի որոշում
1200
Արյան ստերիլության որոշում
8000
Մեզի մանրէաբանական քննություն
6000
Մեզի մանրէաբանական քննություն կաթետերով
6000
Կեղտի մանրէաբանական քննություն
6000
Դիզբիոզ
7000
Յերսինիոզի հետազոտություն (մեզում/կղանքում)
4000
Այլ կենսանյութերի մանրէաբանական քննություն (պունկտատ, վերքային մակերեսից, կոկորդից, լեզվից, լնդերից, մաշկից և այլն )
7000
Ուրեապլազմա, միկոպլազմա որակական հետազոտություն
6000
EO 157 բակտերիալ շտամի հայտնաբերման արագ թեսթ
5000
Սալմոնելլա-անտիգենի որոշման արագ թեսթ
5000
Շիգելլա-անտիգենի որոշման արագ թեսթ
5000
Ստեպտոկոկ A-ի որոշման արագ թեսթ
5000
Կամպիլոբակտերի հետազոտություն
6000
Կլոստրիդիում դիֆիսիլ տոքսին A / B
7500
Էնտերովիրուսների հետազոտություն
5000
Յերսինիայի անտիգենի որոշման արագ թեսթ
7500
Մանրէաբանական հետազոտություն VITEK համակարգով
14000
Արյան ստերիլության որոշում Bac T/Alert սարքով
15000
Ընդհանուր իմունոգլոբուլին Ե
5000
Բրուցելյոզի հետազոտություն
2000
Հելիկոբակտեր պիլորի անտիգենի որոշումը կղանքում իմունոքրոմատոգրաֆիկ եղանակով
4500
Հակա-ստրեպտոլիզին /ASO
3000
Ռևմատոիդ ֆակտոր / RF
2000
Սիֆիլիս (RPR)
2500
Տուբերկուլյոզ-ընդհանուր հակամարմիններ
3000
Հյուսվածքային տրանսգլյուտամինազային հակամարմինների որոշում
20000
Վահանաձև գեղձի T3 հորմոն
4500
Վահանաձև գեղձի fT4 հորմոն
4500
Թիրեոիդ խթանող հորմոն / TSH
4500
Թիրեոգլոբուլին / TG
6500
Հակա թիրեոգլոբուլինային հակամարմիններ / Anti TG
5500
Հակա պերօքսիդազային հակամարմիններ/Anti TPO
5500
Պարաթիրեոիդ հորմոն / PTH
6500
Տեստոստերոն
5500
Ֆոլիկուլ ստիմուլող հորմոն / FSH
4500
Պրոլակտին
5500
Լուտեինացնող հորմոն / LH
5500
Ընդհանուր պրոստատ սպեցիֆիկ անտիգեն /PSA
5000
Վիտամին B 12
6000
Ֆոլաթթու
6000
Կալպրոտեկտինի որոշում կղանքի մեջ (լակտոֆերին, տրանսֆերին, թաքնված արյուն)
10000
Կալպրոտեկտինի քանակական որոշումը կղանքի մեջ
15000
Սպեցիֆիկ իմունոգլոբուլին Ե (20 շնչառական ալերգենի նկատմամբ զգայունություն)*
31000
Սպեցիֆիկ իմունոգլոբուլին Ե (20 սննդային ալերգենի նկատմամբ զգայունություն)*
31000
Սպեցիֆիկ իմունոգլոբուլին Ե (20 խառը ալերգենի նկատմամբ զգայունություն)*
31000
Սպեցիֆիկ իմունոգլոբուլին Ե (12 շնչառական ալերգենի նկատմամբ զգայունություն)*
15000
Սպեցիֆիկ իմունոգլոբուլին Ե (12 սննդային ալերգենի նկատմամբ զգայունություն)*
15000
Վիտամին D3**
10000
Էլաստազային որոշումը կղանքի մեջ
12000
Իմունոգլոբուլին Ա
4000
Իմունոգլոբուլին Մ
4000
Իմունոգլոբուլին Գ
4000
Կորոնավիրուսի հակամարմիններ / Anti SARS CoV2
5500
Կորոնավիրուսի Covid 19 հակածնային ռապիդ թեսթ
10000
Կորոնավիրուսի Covid 19 ՊՇՌ թեսթ
15000
Կորոնավիրուսի Covid 19 ՊՇՌ թեսթ-էքսպրես
20000
HBS անտիգեն / strip
2600
HBS անտիգեն / իմունոֆերմենտային
4000
Հակա HBs հակամարմինների որոշում
4000
Հեպատիտ "C" հակամարմինների որոշում
6000
HCV անտիգեն / strip
3000
Ինֆեկցիոն մոնոնուկլեոզ IgM հակամարմիններ / strip
2200
Ինֆեկցիոն մոնոնուկլեոզ IgM հակամարմիններ / լատեքս մեթոդով
3500
ՄԻԱՎ-1/2-ընդհանուր հակամարմիններ
3000
Ռոտավիրուսի և ադենովիրուսի հետազոտություն կղանքի մեջ
5000
Հակա ՄԻԱՎ հակամարմիններ / Anti HIV
5100
Հեպատիտ Բ, Ց և ՄԻԱՎ կոմբինացված հետազոտություն-քեմիլյումինեսցենտային մեթոդ
11000
Գրիպ A և B վիրուսների հայտնաբերում ստրիպ տեստով քթի քսուկից
6000
RSV - ռեսպիրատոր սինսիցիալ վիրուսի հայտնաբերում ստրիպ տեստով քթի քսուկից
5000
Ռոտա_, Աստրո_, Ադենո_ և Նորո_վիրուսների հայտնաբերում կղանքում
12000
Ֆենիլկետոնուրիայի հետազոտություն - PKU
3500
c1 Պենիցիլին G
7300
c5 Ամպիցիլին
7300
c6 Ամոքսիցիլին
7300
c7 Ցեֆակլոր
7300
d1 Տնային փոշու տիզ Derm. p.
6000
d2 Տնային փոշու տիզ Derm. f.
6000
d202 rDer p 1 տնային փոշու տիզ
11000
d203 rDer p 2 տնային փոշու տիզ
11000
d205 rDer p 10 տնային փոշու տիզ
11000
d209 rDer p 23 տնային փոշու տիզ
11000
e1 Կատվի թեփ
6000
e5 Շան թեփ
6000
e81 ոչխարի էպիթել
7000
e78 Թութակի փետուր
7000
ex71 Փետուրների խառնուրդ
7000
f1 Հավկիթի սպիտակուց
6000
f2 Կովի կաթ
6000
f3 Ձուկ
6000
f4 Ցորեն
6000
f8 Եգիպտացորեն
6000
f10 Քունջութ
6000
f13 Գետնանուշ
6000
f14 Սոյա
6000
f17 Պնդուկ
6000
f20 Նուշ
6000
f24 Ծովախեցգետին
6000
f25 Լոլիկ
6000
f26 Խոզի միս
6000
f27 Տավարի միս
6000
f31 Գազար
6000
f33 Նարինջ
6000
f44 Ելակ
6000
f45 Խմորասունկ
6000
f83 Հավի միս
6000
f79 Գլյուտեն
7000
f92 Բանան
7000
f84 Կիվի
7000
f302 Մանդարին
7000
f329 Ձմերուկ
7000
f328 Թուզ
7000
f95 Դեղձ
7000
f245 Հավկիթ
7000
f98 Գլիադին
8500
f256 Ընկույզ
7000
f416 rTri a 19; Օմեգա-5 Գլիադին
11000
f419 rPru p 1 դեղձ
11000
f420 rPru p 3 դեղձ
11000
f421 rPru p 4 դեղձ
11000
f422 rAra h 1 գետնանուշ
11000
f423 rAra h 2 գետնանուշ
11000
f424 rAra h 3 գետնանուշ
11000
f427 rAra h 9 LTP գետնանուշ
11000
f447 rAra h 6 գետնանուշ
11000
f439 rCor a 14 պնդուկ
11000
f440 rCor a 9 պնդուկ
11000
f441 rJug r 1 ընկույզ
11000
f442 rJug r 3 ընկույզ
11000
f233 nGal d1 Օվոմուկոիդ
7300
fx5 սննդային խառնուրդ
8000
fx22 սննդային խառնուրդ
8000
g6 Սիզախոտ
6000
g213 rPhl p1,rPhl p5b սիզախոտ
11000
g214 rPhl p7,rPhl p12 սիզախոտ
11000
t1 Թխկի
6000
t3 Կեչի
6000
t14 Բարդի
6000
t11 Սոսի
6000
t215 rBet v 1 կեչի
11000
t216 rBet v 2 կեչի
11000
tx7 ծառերի խառնուրդ
7000
w1 Ամբրոզիա
6000
w6 Օշինդր
6000
w230 nAmb a 1 ամբրոզիա
11000
w231 nArt v 1 օշինդր
11000
w233 nArt v 3 LTP օշինդր
11000
c74 Ժելատին
7000
o70 Սերմնահեղուկ
7000
hx1 Տնային փոշու խառնուրդ
7300
i1 Մեղվի խայթոց
7300
i3 Կրետի խայթոց
7300
mx2 Բորբոսասնկերի խառնուրդ
7300
m3 Ասպերգիլա A. fumigatus
6500
m6 Ալտերնարիա
6500
p1 Ասկարիդ
6500
i71 Մոծակ
7300
k82 Լատեքս
8000
m227 Մալասեզիա խմորասունկ
7300
o215 ալֆա-Գալ, տավարի թիրեոգլոբուլին
16000
Ֆադիատոպ
12000
Տրիպտազա
25000
Հակա ԴՆԹ հակամարմինների որոշում` իմունոֆերմենտատիվ եղանակով (ds DNA) / EliA dsDNA Well
9500
Հականուկլեար հակամարմինների որոշում` իմունոֆերմենտատիվ եղանակով (ANA) / EliA CTD Screen Well
9500
Հյուսվածքային տրանսգլյուտամինազային հակամարմինների որոշում / EliA Celikey IgG Well & EliA Celikey IgA Well
17000
IgG կարգի հակամարմին՝ La սպիտակուցի հանդեպ / EliA La Well
7000
IgG կարգի հակամարմին՝ Ro սպիտակուցի հանդեպ / EliA Ro Well
7000
IgG կարգի հակամարմին՝ CENP սպիտակուցի հանդեպ / EliA CENP Well
7000
IgG կարգի հակամարմին՝ Jo-1 սպիտակուցի հանդեպ / EliA Jo- Well
7000
IgG կարգի հակամարմին՝ PM/Scl սպիտակուցի հանդեպ / EliA PM-Scl Well
8000
IgG կարգի հակամարմին՝ Mi-2 սպիտակուցի հանդեպ / EliA Mi-2 Well
11000
Հակա-IgA հակամարմին / EliA Anti-IgA Well
11000
IgG կարգի հակամարմին՝ Կարդիոլիպինի հանդեպ / EliA Cardiolipin IgG Well
7500
IgG կարգի հակամարմին՝ ß2-գլիկոպրոտեինի հանդեպ / EliA ß2-Glycoprotein I IgG Well
7500
Ցելիակիա IgG / EliA Celikey IgG Well
8000
IgG կարգի հակամարմին՝ դեմիդացված գլիադինի հանդեպ / EliA GliadinDP IgG Wells
8000
IgG կարգի հակամարմին՝ Sacchаromyces cerevisiae (ASCA) հանդեպ / EliA ASCA IgG
9000
IgG կարգի հակամարմին՝ միտոքոնդրիումային M2 սպիտակուցի հանդեպ / EliA M2 Well
9000
IgM կարգի հակամարմին՝ Կարդիոլիպինի հանդեպ / EliA Cardiolipin IgM Well
7600
IgM կարգի հակամարմին՝ ß2-գլիկոպրոտեինի հանդեպ / EliA ß2-Glycoprotein I IgM Well
7600
IgA կարգի հակամարմին՝ Կարդիոլիպինի հանդեպ / EliA Cardiolipin IgA Well
7600
IgA կարգի հակամարմին՝ ß2-գլիկոպրոտեինի հանդեպ / EliA ß2-Glycoprotein IgA Well
7600
Ցելիակիա IgA / EliA Celikey IgA Well
8200
IgA կարգի հակամարմին՝ դեմիդացված գլիադինի հանդեպ / EliA GliadinDP IgA Wells
8200
IgA կարգի հակամարմին՝ Sacchаromyces cerevisiae (ASCA) հանդեպ / EliA ASCA IgA
9000
Ռենտգենոլոգիական հետազոտություններ
Անվանում
Գին
Երեխաների
Մեծահասակների
Հատուկ գին
Առանձնահատուկ գին
Ռենտգենոգրաֆիա մեկ պրոյեկցիայով
7000
8000
Կրծքավանդակի օրգանների ռենտգենոգրաֆիա (մեկ պրոյեկցիա)
6000
7000
Ոսկրերի և հոդերի ռենտգենոգրաֆիա (մեկ պրոյեկցիա)
6000
7000
Որովայնի խոռոչի օրգանների ռենտգենոգրաֆիա (մեկ պրոյեկցիա)
7000
8000
Հիվանդանոցային թերապեւտիկ
Անվանում
Գին
Երեխաների
Մեծահասակների
Հատուկ գին
Առանձնահատուկ գին
Համակարգչային տոմոգրաֆիա
Անվանում
Գին
Երեխաների
Մեծահասակների
Հատուկ գին
Առանձնահատուկ գին
Կիսվել Facebook-ում
Վերջին նորություններ
Մինչև մեկ տարեկան երեխաների սնուցումը. հարցազրույց Սերգեյ Սարգսյանի հետ
Երեխաների սնունդը մինչև մեկ տարեկանը բնականաբար բավականին տարբեր է մեծահասակի սննդից և գտնվում է ուշադրության կենտրոնում: Առողջ զարգացման համար հավասարակշռված սնունդ է պետք, որը կպարունակի բավարար չափով ածխաջրեր, սպիտակուցներ, ճարպեր, վիտամիններ, միկրոտարրեր: Շատ կարևոր են սպիտակուցները, որոնք կյանքի հիմքն են, մարդու ուղեղի զարգացման ամենակարևոր պայմանը: Դպրոցահասակ երեխայի և մեծահասակի սննդի մեջ տարբերությունը մեծ չէ: Բայց պետք է հաշվի առնել, որ երեխան աճման շրջանում է և նրա սնունդն ավելի հավասարակշռված պետք է լինի՝ հատկապես սպիտակուցներով հարուստ:   Որո՞նք են կրծքով կերակրման առավելությունները:   Կրծքի կաթում կան համապատասխան քանակով և որակով սպիտակուցներ, որոնք անհրաժեշտ են տվյալ տարիքում և հենց տվյալ կազմով: Իսկ կովի կաթը կամ այլ կաթի տեսակներ ունեն իրենց յուրահատկությունները և լիովին չեն համապատասխանում երեխայի սպիտակուցային կառուցվածքի պահանջին, ուստի և համապատասխանաբար՝ նրա ճիշտ աճին: Կրծքի կաթի ածխաջրերը և ճարպերը ավելի լավ են յուրացվում և ստեղծում համապատասխան պայմաններ երեխայի օրգանիզմի կառուցման համար: Շատ կարևոր առավելություն է իմուն գործոնների առկայությունը մայրական կաթի մեջ, որոնք պաշտպանում են երեխային մինչև  նրա սեփական իմունիտետի ձևավորումը: Վիտամինները և միկրոտարրերը նույնպես անհրաժեշտ չափով են առկա կրծքի կաթում, բացի վիտամին D-ից: Կրծքով կերակրելու առավելություններից է նաև կերակրի պատրաստման անհրաժեշտության բացակայությունը: Կրծքով կերակրման կարևորագույն գործոններից է երեխայի և մոր կապի ստեղծումը, որը նպաստում է երեխայի հոգեբանական ճիշտ զարգացմանը: Այսպիսով, կյանքի առաջին տարում  կամ գոնե 6 ամսվա ընթացքում պարտադիր է կրծքով կերակրումը:   Ինչպիսի՞ն է մինչև 1 տարեկան երեխաների արհեստական սննդի որակը:   Մինչև 1 տարեկան երեխայի ճիշտ սնուցումը կրծքով կերակրումն է: Եթե կրծքի կաթն անբավարար է, երեխան սնվում է ադապտացված կաթնային խառնուրդներով, որոնք կրծքի կաթին առավելագույնս մոտեցված խառնուրդներն են:   Ե՞րբ և ինչպե՞ս է ներմուծվում հավելյալ սնունդը:   Երեխայի նորմալ զարգացումը պահանջում է, որ երեխայի մոտ խնդիրների բացակայության դեպքում 6 ամսականից  ավելացվի հավելյալ սնունդ: Իսկ աճի հետ կապված խնդիրների դեպքում հավելյալ սնունդն ավելի վաղ է տրվում՝ 4-6 ամսեկանում: Ածխաջրատային հավելյալ սնունդը տարբեր բանջարեղենային խյուսերն են, շիլաները: Ապա կարևոր են նաև միսը, ձուն և այլն, որոնք իրենց դերակատարումն ունեն երեխայի ճիշտ զարգացման համար:   Կա՞ն բնածին վիճակներ, որոնց ժամանակ երեխան չի կարողանում ընդունել սննդի որոշ տեսակներ:   Այո, հազվադեպ հանդիպում են նյութափոխանակային դեֆեկտներ, որոնցից է գլուտենային էնտերոպաթիան՝ ցելիակիա կոչված հիվանդությունը, երբ երեխան չի կարող ուտել ցորենի որոշ տեսակներ, ինչը բերում է նրա վիճակի վատացման, ազդում աճի վրա, նաև որոշ դեպքերում կանխորոշում է մտավոր զարգացումը: Մուկովիսցիդոզի ժամանակ հնարավոր է նաև պանկրեատիկ անբավարարություն, ինչը բերում է ենթաստամոքսային գեղձի ֆերմենտների անբավարարության, նյութերի յուրացման խանգարման: Այս դեպքում բուժումն  իրականացվում է ֆերմենտներով:   Ինչպիսի՞ն պետք է լինի հիվանդ երեխայի սնուցումը:   Հիվանդ երեխան պետք է ուտի, չուտելը բերում է օրգանիզմի  թուլացման և դիմադրողականության անկման: Իհարկե հիվանդ ժամանակ սնունդն ավելի դյուրամարս պետք է լինի, բայց որոշակի սննդային արժեք հիվանդ երեխան պետք է յուրացնի: Նախկինում փորլուծության ժամանակ երեխային խորհուրդ չէին տալիս սնվել, բայց պարզվում է, որ աղիների ախտահարված բջիջները, որոնք պայմանավորում են նյութերի ներծծումը, առանց սննդի ավելի դժվար են վերականգնվում:   Կարելի՞ է  երեխային կերակրել հարկադրաբար:   Եթե երեխայի ֆիզիկական աճը նորմալ է և մեծ խախտում չկա, պետք է ծնողներին հանգստացնել, որ երեխային շատ չկերակրեն: Իսկ եթե իրոք երեխան չի ուտում, պետք է նախ հասկանալ պատճառը: Երբեմն տեղափոխումը, տատիկի մոտ տանելը փոխում է վիճակը: Երեխային պետք է կերակրել ոչ թե հարկադրաբար, այլ համոզելով:   Որքանո՞վ և ինչպե՞ս են ծնողները տեղեկացված երեխայի սննդի հարցերում:   ՀՀ Առողջապահության նախարարությունը պարբերաբար կազմակերպում է դասընթացներ բժիշկների համար: Հնարավորինս լուսաբանվում  են այդ հարցերը: Բժիշկները բացատրում են, պարզաբանում մանկան սնուցման եղանակները, խնդիրները  ծնողներին, այդ թեմայով բուկլետներ են տալիս: Բացի դրանից տարբեր կազմակերպությունների կողմից ևս ծնողական դասընթացներ են կազմակերպվում:   Ի՞նչ է կարևոր իմանալ:   Խորհուրդ եմ տալիս հետևել սննդաբանության կարևոր մոտեցումներին՝ ծննդից սկսած: Կան ընդհանուր մոտեցումներ, հրահանգներ, որոնք պետք է ճշտորեն կատարել: Շատ կարևոր է առողջ սննդին հետևելը, սննդի մեջ բանջարեղեն, մրգեր ներառելը:   Սերգեյ Սարգսյան Մանկաբույժ, «Արաբկիր» բժշկական համալիրին կից՝ Երեխաների և դեռահասների առողջության ինստիտուտի ղեկավար, ՀՀ Առողջապահության նախարարության  մանկաբուժության գծով խորհրդատու